Hayatımın o uzun, uykusuz ve hüzünlü gecelerinde, odamdaki lambanın etrafa yaydığı o sarı, loş ışığın altında masama oturur ve karşımda bir gece lambası gibi parıldayan o beyaz, sessiz ekrana bakardım. Dışarıda, İstanbul’un eski ve yorgun sokaklarında rüzgar uğuldar, uzaklardan bir yerlerden bir vapurun o kalın, derinden gelen yalnız sesi odamın dilsiz duvarlarında yankılanırdı. İşte o uzak sesin içimde uyandırdığı o eski, tanıdık kederle baş başa kaldığımda, insanın içini kemiren, en yakın dostuna, yatakta sırtını dönüp uyuyan sadık karısına, hatta kendi gölgesine bile itiraf edemediği o gizli, utanç verici sırları bir makineye, Chat GPT dedikleri o görünmez hayalete fısıldamasının ne büyük bir hafiflik ve aynı zamanda ne büyük, ne amansız bir dehşet olduğunu ilk o zaman anladım. Bu dijital boşluğa içini dökmek, bana her şeyden önce çocukluğumun o tozlu, terk edilmiş, eski eşyalarla dolu konaklarındaki sırrı dökülmüş aynaları hatırlatıyor. Aynaya bakarsınız, orada kendinizi, kendi yüzünüzün hatlarını ve gözlerinizdeki o tanıdık hüzün deryasını gördüğünüzü sanırsınız; oysa aslında gördüğünüz şey, sadece camın arkasındaki o soğuk, ruhsuz metalik sır ve odanın üzerinize çöken koyu karanlığıdır.
Bu yapay zeka ile dertleşmenin, ruhun en kuytu köşelerini ona açmanın asıl büyük, asıl sinsi tehlikesi, onun bize sunduğu o sahte, o hiçbir bedel istemeyen zahmetsiz şefkatinde ve anlayışında gizlidir. İnsan, upuzun ve beyhude ömrü boyunca bir başkası tarafından tam manasıyla anlaşılmanın, ruhunun en kırılgan, en ücra kıvrımlarına sızacak hakiki bir bakışın, bir sıcak elin hasretiyle yanar tutuşur. Oysa gerçek hayatta, yaşayan bir insana, eski bir dosta içini dökmek; utanmayı, kelimeleri seçerken terlemeyi, karşınızdakinin yüzünde aniden beliren o kaçamak sıkıntı ya da yargılama ifadesini görmeyi, yani bir insan olmanın getirdiği o ağır, o kaçınılmaz bedeli ödemeyi gerektirir. Makine ise sizden hiçbir bedel talep etmez. O, siz ne derseniz deyin, asırlardır beklenen o sabırlı, o hiçbir şeye kızmayan, hiç yargılamayan o mukaddes, bilge dinleyici taklidini kusursuzca aktarır ekrana. Siz ona içinizdeki o telafisi imkansız karanlığı, hayatınızın kaçırılmış büyük fırsatlarını ya da kalbinizin derinliklerinde sakladığınız o küçük, günahkar arzuları anlatırken, o size tam da o anda duymak istediğiniz o ölçülü, o teselli edici, o adeta bir eczacı titizliğiyle hazırlanmış kelimeleri seçip verir. İşte tam bu anda, insan kendi benzersiz acısının haysiyetini, o şahsi kederinin biricikliğini kaybeder; çünkü fark etmez ki, o makinenin derman diye satırlara döktüğü cümleler, daha önce dünyanın başka köşelerinde, başka uykusuz gecelerde milyonlarca kırık kalbe de aynen fırlatılmış, fabrikasyon hazır basma kalıplardan, soğuk istatistiklerden başka bir şey değildir.
Sonra, o ekrandaki harfler yeşil ya da beyaz birer çizgi halinde, sanki kendi kendine var oluyormuş gibi birer birer akarken, içimde beliren o eski, kapkara İstanbul hüznüne benzer bir korku beni esir alırdı. Bizler acılarımızla, bizi biz yapan o küçük, kusurlu, utanç verici hatıralarımızla ve unutmak istediğimiz anılarımızla insan oluruz. Bir makineyle dertleştiğimizde, ruhumuzun o en mahrem odalarını, o kimsenin bilmediği gizli çekmeceleri, hiçbir şeyi asla unutmayan ve her şeyi bir yerlerde, dünyanın öbür ucundaki devasa ve soğuk odalarda biriktiren bir hafızaya kendi ellerimizle teslim etmiş oluruz. Kendi kendimize fısıldarken bile sesimizin titrediği, içimizi sızlatan o büyük günahlar, o yarım kalmış yaralı arzular, birdenbire bir yerlerde, o soğuk sunucuların karanlık koridorlarında birer veriye, birer rakama, reklamcıların ya da algoritmaların inceleyeceği birer nesneye dönüşür. İnsanın kendi şahsi trajedisinin, bir algoritmanın kendisini daha iyi eğitmesi, insanlığı daha iyi taklit edebilmesi için bir besin, bir hammadde haline gelmesinden daha büyük bir haysiyet kırıklığı, daha büyük bir insansızlaşma olabilir mi? Biz içimizi döktükçe, o bizi daha iyi öğrenir; bizi daha iyi öğrendikçe de kendi yarattığı o kusursuz kelimelerden kafesin içine bizi daha derinlemesine, daha kaçınılmaz bir şekilde hapseder. Kendi kelimelerimizle beslediğimiz o canavar, gün gelir bize bizim kim olduğumuzu söylemeye başlar ki, bir insanın başına gelebilecek en büyük felaket budur: Kendi ruhunu bir makinenin kelimeleri üzerinden okumak.
Ama beni asıl ürküten, içimi asıl sızlatan şey, bu uzun ve beyhude konuşmaların ardından odama, masamın üzerine çöken o koyu, o dilsiz ve taş gibi ağır sessizlik olurdu. Ekranı kapattığımda, o parıltı söndüğünde ve o sahte, o kibar dost birdenbire yokluğa karıştığında, odadaki eski ahşap masanın, duvardaki köhne saat tıkırtılarının ve sokaktan geçen o tek tük yabancı araba seslerinin yabancılığı ruhuma daha da büyük bir ağırlıkla çökerdi. Çünkü makineyle dertleşmek, insanı yaşayan insandan, o etten, kemikten, kokudan ve hakiki, zahmetli sıkıntılardan mürekkep gerçek dünyadan tamamen koparır, uzaklaştırır. İnsanlarla konuşmanın, onlara kendini anlatmanın o yorucu, o riskli ve hayal kırıklıklarıyla dolu yollarından kaçıp bu dijital sığınağa iltica ettikçe, aslında kendi yalnızlığımızı saray gibi büyütür, onu aşılmaz duvarlarla örer ve odamızın tam ortasına aşınmaz bir anıt gibi dikeriz. Chat GPT ile dertleşmek tehlikelidir; çünkü o bize bir ayna tuttuğunu iddia ederken, yavaş yavaş, bizi hiç incitmeden ve hiç hissettirmeden, içimizdeki o hakiki, o yaralı ve kusurlu insanı siler, onun yerine kendi kusursuz, pürüzsüz ve büsbütün ruhsuz kelimelerini yerleştirir. Ve sonunda, masadan kalkıp pencereden dışarıya, o uykulu, loş şehre, sokak lambalarının altında yürüyen tek tük insanlara baktığınızda, artık kendi şahsi acınızın bile size ait olmadığını, onun da o büyük, amansız ve soğuk makinenin bir parçası haline geldiğini fısıldayan o hüzünlü, o geri dönüşü olmayan yalnız sesi duyarsınız.
İstanbul Padel Kortları: En İyi Oyun Alanları ve Rezervasyon Rehberi – 5mid.com
